WikiLeaks & Leiderschap

Deze weken is WikiLeaks weer flink in het nieuws. WikiLeaks brengt bestuurders in de VS in verlegenheid, en de vraag is wat het hiermee bereikt of denkt te bereiken. Het is daarom interessant om dit eens vanuit het oogpunt van leiderschap te bekijken.

Op de Nederlandse website formuleert WikiLeaks haar doelstelling, vrij vertaald en samengevat, als volgt: “WikiLeaks is een journalistieke non-profit organisatie die zich volledig richt op het informeren van het publiek. Wij publiceren ethisch, politiek en historisch materiaal, dat voor het publiek belangrijk is, en wereldwijd wordt verkregen uit anonieme bronnen. Daarmee bieden we een universele weg voor het blootleggen van achtergehouden en gecensureerde onrechtmatigheden.”

Zoals zo vaak is ook hier het echte doel niet wat men, bewust of onbewust, als eerste roept. In de media is al gesproken van “Het bevorderen van de openheid en transparantie van overheden”. Maar let op: WikiLeaks richt zich volgens de eigen doelstelling niet alleen op (Amerikaanse) overheden! Gelet op het bovenstaande kunnen we denk ik concluderen dat het echte doel van WikiLeaks is: “Het blootleggen en voorkomen van geheimen die voor het publiek van belang zijn.”

Je kunt je afvragen waarom WikiLeaks en dhr. Assange dit willen; wat het hen oplevert. Dat is interessant, maar die vraag kunnen alleen zijzelf beantwoorden. Het antwoord zal ergens tussen ‘puur anarchisme’ en ‘extreme sociale bewogenheid’ liggen.

Over de manier waarop WikiLeaks haar doel tracht te bereiken valt meer te zeggen. Wat we tot nu toe zien is

  • dat WikiLeaks Amerikaanse overheidsdocumenten publiceert die het stempel “Geheim” dragen. Dit zal zeker goed zijn voor publiciteit en inkomsten, maar is een wel een erg eenzijdige actie gezien het veel bredere doel.
  • dat radicale WikiLeaks-medewerkers of -aanhangers zakelijke en publieke websites aanvallen en lamleggen. Ook dat levert publiciteit op, maar druist zeker in tegen het publieke belang.

We zien of weten niet wat WikiLeaks doet aan het werven van bronnen, en hoe men geheimen denkt te voorkomen. Mogelijk hoopt men erop dat publieke druk de geheimhouders tot een grotere openheid (en niet een strakkere geheimhouding!) zal bewegen. Dat zou een opportunistische aanpak zijn.

Of bepaalde documenten wel of niet worden gepubliceerd is natuurlijk een keuze. Je kunt jezelf afvragen of overheidsdocumenten niet mogen gepubliceerd, puur omdat diezelfde overheid ze als “geheim” heeft bestempeld. WikiLeaks behoort hier het publieke belang goed af te wegen, en zich bewust te zijn van de verschillen tussen de waarden en normen van de overheid en van henzelf.

De tot nu genomen acties hebben het doel naar mijn mening niet dichterbij gebracht:

  • Je kunt je afvragen hoe belangrijk of nuttig het is om te weten dat militairen door eigen vuur zijn gesneuveld; voor de vijand, voor het grote publiek, voor de bevolking, en voor de nabestaanden.
  • Dat diplomaten ook mensen zijn en er een eigen mening over wereldleiders op nahouden verbaast denk ik niemand. Dat ze die gedachten ook opschrijven is zeker logisch gezien het strakke professionele keurslijf dat hen is aangemeten; ze moeten die gedachten toch ergens ventileren. De gedachten zijn naar mijn mening zeker niet van groot belang voor het publiek; ze horen eerder thuis is een oudejaarsconference.
  • Het publiceren van een door de overheid van de VS opgestelde lijst met voor de VS strategisch belangrijke bronnen (havens, mijnen, etc.) lijkt mij allerminst in het publieke belang! Ik zie mijzelf of anderen namelijk nog niet naar een badplaats afreizen om daar een transatlantische kabel te gaan verdedigen, maar kan mij de belangstelling van terroristen wel goed voorstellen. En het zou toch jammer zijn als men aan de overzijde van de oceaan deze blog niet meer kan lezen… J

Mijn eindconclusie mag nu niet meer verbazen. De acties van WikiLeaks zijn sensationeel, soms vermakelijk, maar soms ook gevaarlijk. Zij schaden eerder het publieke belang dan dat zij het dienen. WikiLeaks beweegt niet richting haar doel, maar raakt er steeds verder van verwijderd. Dit is een teken van slecht leiderschap.

Als ik het WikiLeaks leiderschap een cijfer zou moeten geven, dan scoort dat voor mij Leiderschapsfactor 5,3. Ik zou het graag eens met ze bespreken!

Edwin Hoek – Leadership Management Nederland, nr. 1 in leiderschapsontwikkeling.

Dit bericht werd geplaatst in Leiderschap. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s